Daruma Akademi
FMEA · 18.09.2026

FMEA Dediğimiz Şey Aslında Hayatımızın İçinde...

FMEA bize sadece problemleri çözmeyi değil, problemler henüz ortaya çıkmadan onları düşünmeyi öğretir. Çünkü bir problemi ortaya çıktıktan sonra çözmenin maliyeti çoğu zaman; onu daha oluşmadan önlemenin maliyetinden çok daha yüksektir. Üstelik kayıp sadece para değildir. Çünkü problem çözmek, olanı düzeltmektir. FMEA ise henüz olmayanı düşünmektir.

  • Kapalı bir havada dışarı çıktığımızda yağmura yakalanıp saçak altına sığınıp çözüm bulmak yerine riski yani kapalı havayı önceden görüp yağmur yağma olasılığıyla yanımıza şemsiye almak,
  • Telefonun şarjı yarıdan azken şarjının bitebilme olasılığıyla powerbank’i yanımıza almak,
  • Arabayla uzun yola çıkmadan önce lastiklerin havasının kontrolümüz dışındaki bir noktada bizleri yolda bırakma olasılığını düşünerek lastikleri ve havalarını kontrol etmek,
  • Küçük çocuğumuzun düşme olasılığını öngörerek düşmesin diye merdivenin başına güvenlik kapısı koymak,
  • Kış geldiğinde kombiyi çalıştırırken ani olarak çalışmama sorunu yaşayıp birkaç gün üşüyerek hasta olmak yerine, kombinin bakımını yaptırmak,
  • Tatile çıktığımızda etrafımızda hastane veya en iyi olasılıkla eczane bulmanın zorluğu yerine, çıkmadan önce bavula ihtiyaç olabilecek ilaçları koymak,
  • Eve geldiğimizde anahtarı evde unutma olasılığımızı düşünerek, evden çıkmadan önce anahtarımızı cebimizde veya çantamızda kontrol etmek,
  • Tatile çıkmadan önce yolda kalma olasılığımızı göz önüne alarak aracımızın yakıt deposunu doldurmak veya bataryasını şarj etmek,
  • Bir şeyi yerine koyarken düşme olasılığını göz önüne alarak, düşme olasılığını ortadan kaldıracak ya da azaltacak şekilde koymak,
  • Telefonumuzu yeni aldığımızda ekranın çizilme olasılığını düşünerek ilk aldığımız yerde ekran koruyucu taktırmak,
  • Evde halı üzerinde koşarken halının kayma olasılığını varsayarak halının altına kaymaz malzeme koymak,
  • Bir toplantıya geç kalma olasılığına karşılık gitmeden önce adresi kontrol etmek, hatta otoparkı bile planlamak,
  • Önemli bir sınavda kalemimizin mürekkebinin bitme olasılığını ya da kalemin kırılma olasılığını düşünerek çantaya yedek kalem koymak,
  • Arabada kaza olma olasılığını düşünerek emniyet kemerini hareket etmeden önce takmak,

Kısacası, sorun ortaya çıktıktan sonra “Ne yapacağız?” diye sormak başka; sorun ortaya çıkmadan önce “Ne ters gidebilir?” diye düşünmek bambaşka bir bakış açısıdır.

İşte FMEA tam olarak burada başlıyor.

FMEA, sadece bir tablo doldurmak, RPN (Risk Priority Number – Risk Öncelik Sayısı) ya da yeni versiyondaki adıyla AP (Action Priority – Aksiyon Önceliği) dediğimiz rakamı veya aksiyon önceliğini hesaplamak ya da bir kalite toplantısında form doldurmaktan ibaret değildir. FMEA bir düşünce biçimidir.

  • “Ne yanlış gidebilir?”
  • “Ne kadar olasılıkla yanlış gidebilir?”
  • “Yanlış giderse etkisi ve etkinin şiddeti ne olur?”
  • “Olursa bize ne kaybettirir?”
  • “Bunu daha önceden öngörebilir miyiz?"
  • “Bunu ne kadar önceden fark edebiliriz?”

Burada en önemli şey kendi durum tespitimizi yapmak;

  • “Mevcutta bu yanlış giden şey daha gerçekleşmeden aldığımız bir önlem var mı?”
  • “Mevcutta bu yanlış giden şeyi yakalayabilme durumumuz ne?”

Sonrasında da bu yanlış şeyin oluşmasını engellemek için;

  • “Başka hangi önlemler alarak çıkma olasılığını düşürebiliriz?”
  • “Başka hangi ek kontroller koyarak yakalayabilme olasılığını artırabiliriz?”

sorularını sormaktır.

FMEA Hayatımızda…

Bu yüzden FMEA sadece fabrikada, üretim hattında veya mühendislik bölümünde kullanılacak bir araç değildir. Evde de kullanılabilir. Arabada da kullanılabilir. İşimizde de kullanılabilir. Hayatımızın her alanında kullandığımız ve hayatımızın tam da içinde yer alan bir konudur. Araba kullanırken kazayı öngörerek kullanmak kavramı var biliyorsunuz. Bir kavşağa girerken başka bir aracın da o kavşağa girebileceği olasılığını ya da ışıklı kavşaksa kırmızıda geçen bir araç olabileceğini ya da hızla bir ambulans veya polis gelebileceğini ya da koşarak veya bisikletiyle geçen bir çocuk olabileceğini öngörmek ve kavşağa o olasılığa karşı alabileceğimiz önlemlerle, yani hızımızı azaltarak, daha temkinli ve dikkatli olarak, daha fazla ayna kullanarak girmek kaza yaşama olasılığımızı düşürecektir. Ben araç kullanma ile ilgili hep şunu derim: “Kaza yapabilme olasılığımı mümkün olduğunca ben belirlemeliyim. Başkasının kullanım şekli beni kontrol etmemeli, ona karşı da önlem alarak kullanmalıyım.” Çünkü önlem almak, problem çıktıktan sonra çözmekten çoğu zaman daha kolay, daha ucuz ve daha etkilidir. Bu yazıyı okuduktan sonra düşünce biçimimizi değiştirerek bu kavramı işimizde, özel hayatımızda kullanmak FMEA'dır. Hiçbir şey yapmayıp ortaya çıkan sorunu çözmeye çalışmak ise problem çözümüdür. Haydi proaktif olalım. Güzel hafta sonları. :)

Sizler de işletmenizde benim yıllar içinde biriktirmiş olduğum ve başarısı kanıtlanmış Japon sistemi ile kültürü güçlendirmek, çalışan özenini ve katılımını artırmak ve sürdürülebilir iyileştirme sistemleri kurmak istiyorsanız, yalın üretim anlayışı ile tanışmak ve gerçekten sahaya yansımasını istiyorsanız Daruma Akademi ile iletişime geçebilirsiniz. Gerçek dönüşüm, sahada uygulanabilen sistemlerle başlar. Hedefle, odaklan, başar…